• Welkom op 'planet Rolex' en haar bewoners

Ron van der Ende: tovenaar met sloophout
Door: admin

re stadsbus2007 183x112x14cm collectie Museum Rotterdam
Stadsbus, 2007 (183x112x14cm), collectie Museum Rotterdam

re stadsbus2007 detail
Detail Stadsbus, 2007

re 2007 LaDouze 86x53x8cm private collection Rotterdam
La Douze, 2007 (86x53x8cm), privé collectie Rotterdam

Ron van der Ende (Delft, 2 juli 1965) is een Rotterdamse kunstenaar die sinds 2000 de meest fantastische kunstwerken maakt van sloophout, zogenaamde basreliëfs. Van dit sloophout, vaak nog voorzien van verflagen, maakt hij dun fineer dat hij vervolgens met talloze spijkertjes op hout bevestigd. Zijn onderwerpen zijn overwegend uit het dagelijks leven, auto’s, schepen, natuur, de ruimte en het briljante van zijn werk is dat het op afstand als 3D oogt maar van dichtbij zie je dat het kunstwerk maar ongeveer een decimeter dik is.

Naar aanleiding van een tentoonstelling (20/12/’14-1/3/’15) van Ron’s werk in de Kunsthal in Rotterdam schreef het museum het volgende op de site:

‘Met ‘The Factory Set’ heeft de Kunsthal Rotterdam een primeur: bijna veertig werken van de Rotterdamse kunstenaar Ron van der Ende zijn voor het eerst bij elkaar gebracht voor een indrukwekkend overzicht naar aanleiding van zijn honderdste ‘bas-reliëf’. Van der Ende is bekend van zijn monumentale geconstrueerde reliëfs, bijna platte sculpturen van onder meer auto’s, gebouwen en ruimtecapsules. De beelden die hij samenstelt, zijn archetypen uit de (recente) geschiedenis, die voor iedereen herkenbaar zijn. Zijn werken laten symbolen van vooruitgang zien, maar ook natuurlijke vormen zoals kristallen en meer recent vluchtige voorwerpen zoals een gloeiend stuk hout en een lap vlees. De tentoonstelling biedt voor het eerst een fascinerende dwarsdoorsnede van zijn oeuvre – Van der Ende begon veertien jaar geleden met zijn bas-reliëfs – waarin de consistentie van zijn werk, het ambachtelijke maakproces en de schoonheid ervan centraal staan.

Met de hand gemaakt

De werkwijze van Ron van der Ende is nauwgezet en tijdrovend. Ieder werk bestaat uit een mozaïek van talloze stukjes dun gezaagd oud hout waar de originele verflaag nog op zit. Hij selecteert dit fineer op kleur en maakt het met de hand zorgvuldig op maat tot het precies past. De reliëfs zijn robuust van vorm en ogen van een afstand realistisch. Van dichtbij valt het kleurenpalet van het fineer echter in eindeloos veel schakeringen uiteen. Dan wordt het ruwe oppervlak zichtbaar van het gebruikte hout, dat met honderden spijkertjes is vastgezet. Door het nauwkeurig opgebouwd perspectief ontstaat een fascinerend ‘tromp- l’oeil’ effect: vanwege het gezichtsbedrog lijken de werken de ruimte in te komen, terwijl ze in werkelijkheid slechts zo’n twaalf centimeter diep zijn. De meeste werken in de tentoonstelling zijn doorgaans niet in het openbaar te zien.’

re Chevelle 65 2000
Chevelle 65, 2000 (het eerste basreliëf kunstwerk)

Ron groeide op in Maasdijk in het Westland waar zijn vader werkte in een timmerfabriek. Ron kwam dus reeds op jonge leeftijd in aanraking met het bewerken van hout maar tijdens zijn opleiding aan de Willem de Kooning Academie in Rotterdam koos hij aanvankelijk voor de schilderkunst maar later stapte hij over naar het beeldhouwen.
In 1988 maakte hij een installatie van zes houten objecten en een van deze objecten was het middenstuk van een houten reddingsboot dat hij met gebruik van oude tekeningen gemaakt had. Welvingen in zijn houten kunstwerken bleven terugkomen. In 1988 maakte hij ook Hispano Suiza/Construction I, wat geinspireerd was door het chassis van een Hispano Suiza racewagen.

Construction I/ Hispano Suiza, 1988

Construction I/ Hispano Suiza, 1988

re 1924 Hispano Suiza Tulip wood
Een Hispano Suiza H6C ‘Tulipwood’ uit 1924

Per mail heb ik Ron een aantal vragen gesteld voor dit artikel en dit zijn de antwoorden die ik van hem heb gekregen:

Kun je aangeven wie je klanten zijn? Hoe weten ze je te vinden?

Direct na de academie ben ik gaan werken met Galerie Delta in Rotterdam. Delta bestaat nog steeds maar inmiddels werk ik ook met Ron Mandos Galerie in Amsterdam. Ik heb ook een aantal jaren gewerkt met Ambach & Rice Gallery in Los Angeles maar die hebben onlangs besloten de galerie niet voort te zetten. Ik denk nog na of ik een nieuwe galerie in de States ga zoeken. Mijn klanten vinden me via mijn galeries of ze komen mijn werk tegen bij andere klanten. Ook ben ik erg actief op internet. Met name heb ik zelf een dagelijks kunst weblog gehad tussen 2004 en 2007.

Kun je iets vertellen over de materialen waarmee je werkt en hoe je deze gebruikt om tot een nieuw object te komen? Welke onderwerpen inspireren je? Kun je een punt aangeven waarop je echt bent doorgebroken? Waarmee kwam deze doorbraak?

Ik heb me als beeldhouwer altijd aangetrokken gevoeld door thema’s en technieken die niet per se uit de beeldende kunst komen. Na de academie maakte ik bijvoorbeeld ruimteschepen en modellen van fabrieken. Dus meer thema’s uit de modelbouw en kinderspeelgoed. Aanvankelijk werkte ik met heel verschillende materialen maar ook met licht, beweging en geluid. Er was bij vlagen wel belangstelling voor mijn werk maar de ‘doorbraak’ kwam toen ik me vanaf 1995 ging beperken tot het materiaal gebruikt hout. Ik maakte daar boot modellen van die voor de muur hingen. De eerste tentoonstelling daarvan was voor de opening uitverkocht en sindsdien kan ik structureel leven van mijn werk. Binnenkort dus al 20 jaar! Na enige jaren begon ik de
techniek als een beperking te ervaren. Ik zocht naar een manier om groter te werken in meer thema’s. In 2000 vond ik het antwoord. Ik ontwikkelde een techniek waarbij ik van hout reliëfs construeer die vervolgens worden bekleed met een laag mozaïek. Dit mozaïek bestaat uit gevonden hout dat wordt vast getimmerd. Het wordt niet geschilderd! Al het hout is door mij verzameld. Meestal vind ik het bij het vuilnis. Ik vind het fijn om iets bijzonders te maken van ‘waardeloos’ materiaal.

Heb je ooit overwogen iets te maken dat met horloges en/of uurwerken te maken heeft?

Ja, in de lange lijst met ideeën voor de toekomst staat ook een horloge. Ik denk dan aan een vroeg quartz / digitaal / lcd horloge. Misschien een klassieke Casio, maar het zou ook zomaar een Russische Poljot of Sekonda kunnen worden. Ik moet er echter wel bij zeggen; mijn lijst met opties is erg lang en ik weet niet wanneer dit gaat gebeuren.

re Sekonda

re Russisch quartz horloge

Ter afsluiting hetgeen waar het allemaal om gaat, de onvoorstelbaar mooie kunstwerken van Ron van der Ende:

Fishing Trawler, 2004 (175x185x16cm), bedrijfscollectie Rotterdam

Fishing Trawler, 2004 (175x185x16cm), bedrijfscollectie Rotterdam

Lunar Orbiter, 2006 (120x121x12cm), privé collectie Rotterdam

Lunar Orbiter, 2006 (120x121x12cm), privé collectie Rotterdam

Limo1, 2009 (184x115x12cm), studio

Limo1, 2009 (184x115x12cm), studio

Limo1 is based on the Cadillac Fleetwood state car to Ronald Reagan in the early eighties

Limo1 is based on the Cadillac Fleetwood state car to Ronald Reagan in the early eighties

Bathyscape Trieste, 2010 (110x84x12cm), privé collectie Rotterdam

Bathyscape Trieste, 2010 (110x84x12cm), privé collectie Rotterdam

Drifting North, 2010 (242x108x16cm), privé collectie NY (USA)

Drifting North, 2010 (242x108x16cm), privé collectie NY (USA)

Voiture Balai studio, 2010 (225x112x10cm), privé collectie Rotterdam

Voiture Balai studio, 2010 (225x112x10cm), privé collectie Rotterdam

KOValkyrie, 2010 (212x130x15cm), privé collectie Rotterdam

KOValkyrie, 2010 (212x130x15cm), privé collectie Rotterdam

Holocene, 2013 (160x168x16cm), privé collectie Rotterdam

Holocene, 2013 (160x168x16cm), privé collectie Rotterdam

Watershed (Yosemite), 2013 (180x200x12cm), Mirror Lake project iov de Staat der NL

Watershed (Yosemite), 2013 (180x200x12cm), Mirror Lake project iov de Staat der NL

380HP, 2014 (194x164x12cm), studio

380HP, 2014 (194x164x12cm), studio

Airstream R.V., 2012

Airstream R.V., 2012

Axonometric Array, 2008, studio

Axonometric Array, 2008, studio

Corsair, 2010 (180x87x12cm)

Corsair, 2010 (180x87x12cm)

Phoenix: Rise! (Pontiac Firebird Trans-Am), 2011

Phoenix: Rise! (Pontiac Firebird Trans-Am), 2011

Detail Phoenix: Rise!

Detail Phoenix: Rise!

Ship Section (185x195x16cm), privé collectie Rotterdam en de kunstenaar zelf

Ship Section (185x195x16cm), privé collectie Rotterdam en de kunstenaar zelf

maart 29th

19:17
Personen

De ‘Rode Baron’ en zijn Fokker Dr.I: inspiratie voor Zenith
Door: admin

Toen Manfred von Richthofen, bijgenaamd de ‘Rode Baron’, op 21 april 1918 in de buurt van Amiens werd neergeschoten en overleed, had hij officieel 80 overwinningen in luchtgevechten.

220px-Manfred_von_Richthofen
In dit portret draagt de Rode Baron de ‘Pour le Merite’, de ‘Blue Max’, de hoogste Pruisische militaire onderscheiding

Hoewel de Rode Baron zijn overwinningen in verschillende vliegtuigen heeft behaald is het de Fokker Dr.I die het meest geassocieerd wordt met deze luchtheld.

Fokker_Dr_I_Richthofen
Fokker Dr.I Red Baron

Zenith is al lange tijd betrokken bij de luchtvaart en aan het begin van de 20e maakten zij zogenaamde ‘montres d’aeronef’ oftewel ‘onboard watches’. Onderstaande afbeelding is een voorbeeld hiervan uit 1938.

1938 Zenith_Historical_Montre-d-Aeronef-Type-20-560

Op de Baselworld 2013 introduceerde Zenith de Zenith Pilot Montre d’Aeronef Type 20 GMT Red Baron, in een gelimiteerde oplage van 500 exemplaren.

Zenith_Pilot_BaronRouge_560

Maar laten we, voordat we ons op de Zenith storten, eens nader gaan bekijken wie Manfred von Richthofen was en wat de rol van Anthony Fokker hierbij is geweest.

Manfred Albrecht Freiherr von Richthofen werd op 2 mei 1892 geboren in Kleinburg als telg van een aristocratische Pruisische familie. Zijn militaire carrière begon in de cavalerie maar al snel werd zijn regiment overbodig en waren er alleen nog taken ver achter het front. Von Richthofen raakte hierdoor al snel teleurgesteld en hij verveelde zich omdat hij actie wilde zien.
Hij stuurde een sollicitatie naar ‘Die Fliegertruppen des Deutschen Kaiserreiches’ (later de ‘Luftstreitkrafte’ genoemd) en in zijn verzoek schreef hij ondermeer: “I have not gone to war in order to collect cheese and eggs, but for another purpose.” Ondanks deze niet echt militaire benadering werd hij tot zijn verbazing aangenomen en startte hij eind mei 1915 bij de luchtmacht.

Red Baron 1916 in an Albatros
De Rode Baron in 1916 in een Albatros

Zoals wel vaker met mensen die later geniaal blijken te zijn, startte ook de vliegcarrière van Von Richthofen moeizaam. Hij leek zelfs een beneden gemiddeld piloot te zijn: hij worstelde met de controle over zijn vliegtuig en crashte zelfs tijdens de eerste vlucht die hijzelf maakte.
Maar de volgende quote van Von Richthofen gaf al aan dat hij uit het juiste hout gesneden was:
“I had been told the name of the place to which we were to fly and I was to direct the pilot. At first we flew straight ahead, then the pilot turned to the right, then left. I had lost all sense of direction over our own aerodrome!…I didn’t care a bit where I was, and when the pilot thought it was time to go down, I was disappointed. Already I was counting down the hours to the time we could start again…”
In augustus 1916 selecteerde Oswald Boelcke Von Richthofen als een van de eerste piloten voor een nieuwe gevechtsunit genaamd Jagdstaffel 2 of Jasta 2. De Rode Baron won zijn eerste luchtgevecht met Jasta 2 op 17 september 1916 boven Cambrai in Frankrijk. Hoewel hij met meerdere vliegtuigen gevlogen heeft, waaronder meerdere types van de Albatros en de Halberstadt D.II, is het vliegtuig waarmee de Rode Baron het meest geassocieerd wordt de Fokker Dr.I Dreidecker.

Red-Baron
220px-Anthony_Fokker_1912
Anthony Fokker in 1912

Anton Herman Gerard ‘Anthony’ Fokker werd op 6 april 1890 geboren in Kediri in voormalig Nederlands-Indië. Zijn vader had een koffieplantage maar toen Anthony vier was verhuisde het gezin naar Haarlem zodat de kinderen, Toos en Anthony, een Nederlandse opvoeding konden krijgen.
Fokker was bepaald geen studiebol, hij maakte zijn middelbare school niet af, maar hij was van jongs af aan geïnteresseerd in techniek en vond het leuk allerlei dingen te maken, modeltreinen, stoommachines en modelvliegtuigen.
Fokker’s eerste serieuze interesse in het vliegen werd gevoed door de showvluchten van Wilbur Wright in de zomer en herfst van 1908 in Frankrijk.
In 1910 stuurde zijn vader de toen 20 jaar oude Anthony naar Duitsland voor een opleiding tot automonteur aan de Bingen Technische School maar Fokker verkaste al snel naar de vliegafdeling. In datzelfde jaar bouwde Fokker zijn eerste vliegtuig ‘de Spin’. In de tweede Spin behaalde hij zijn vliegbrevet en met de derde versie werd hij wereldberoemd in Nederland door op 31 augustus 1911 rond de toren van de Sint-Bavokerk in Haarlem te vliegen.

220px-Fokker_in_zijn_Spin_Dutch_aviation_pioneer_Fokker_in_his_first_aircraft
Anthony Fokker in de eerste versie van ‘de Spin’

In 1912 verhuisde Fokker naar Johannisthal bij Berlijn waar hij zijn eerste bedrijf oprichtte, Fokker Aeroplanbau. Later verhuisde hij naar Schwerin waar de fabriek een nieuwe naam kreeg namelijk Fokker Flugzeugwerke GmbH (later afgekort tot Fokker Werke GmbH).
Na de oorlog verbood het verdrag van Versailles Duitsland om vliegtuigen of vliegtuigmotoren te produceren. Als gevolg hiervan keerde Fokker in 1919 terug in Nederland om een nieuwe vliegtuigfabriek op te richten, de Nederlandse Vliegtuigenfabriek. Dit was de voorloper van de Fokker Aircraft Company. Ondanks de restricties in het verdrag van Versailles slaagde Fokker er in om 220 vliegtuigen, 400 motoren en vele onderdelen Duitsland uit te smokkelen; naar eigen zeggen had hem dit 20.000 gulden aan steekpenningen gekost.
Al snel verschoof de focus van militaire naar civiele vliegtuigen, zoals de zeer succesvolle Fokker F.VII trimotor. Uiteindelijk ging Fokker op 22 januari 1996 failliet en werden een aantal onderdelen overgenomen door Stork.

Zenith & Fokker Red Baron

De Zenith Aeronef Red Baron wordt aangedreven door een manufactuur, non-El Primero (alleen in de chronografen) uurwerk. Het gaat hier om het Elite class kaliber 693 met een tikgetal van 28.800 bph (4Hz) en een gangreserve van 50 uur.

Zenith-Elite-693-Caliber-Automatic
Zenith kaliber 693

De stalen kast van de Red Baron, diameter 48mm, heeft een zwarte DLC (diamond-like carbon) coating en de GMT indicatoren, zowel op de wijzerplaat als op de centrale GMT wijzer, zijn felrood net zoals de fameuze Fokker Dr.I Triplane van de Rode Baron. Op de achterkant van de Zenith Red Baron staat een medaillon met een afbeelding van de Rode Baron’s vliegtuig en de tekst ‘Montre d’Aeronef Type 20-Zenith Flying Instruments’. Het is een gelimiteerde oplage van 500 stuks.

Zenith-Pilot-Baron-Rouge-GMT-Caseback

Jaap Bakker

februari 2nd

15:11
Horlogemerken

Personen

De Calligraph Duneshore: een ‘microbrand’ horloge van ongekende klasse
Door: admin

Logo VWC

Duneshore_MIB_15_SiteBanner

Enige tijd geleden las ik puur toevallig een artikel over Visitor Watch Co., een nieuw Amerikaans ‘microbrand’ merk. De oprichter hiervan, Phil Rodenbeck, is een ingenieur die in de auto en in de gasturbine industrie werkte. In 2013 besloot hij dat hij zijn geld met iets creatiefs wilde gaan verdienen en richtte hij de Visitor Watch Co. op.
Dit interessante achtergrondverhaal en een foto van het horloge stuurde me direct naar de website van Visitor. Er gebeurden toen twee dingen: ten eerste, de site is zeer professioneel en prachtig en ten tweede, de advertenties rond de site openden een hele nieuwe wereld van ‘microbrands’ voor me.
In vergelijking met deze merken valt de Visitor Calligraph Duneshore direct op. De kast is schitterend en zeer origineel omdat hij geïnspireerd is door de duinen. De drijvende kracht achter de Visitor is de Miyota 9015, echter niet gewoon de standaard versie maar onder andere voorzien van een subtiel bewerkte rotor. En het verhaal gaat verder: de Visitor heeft een ‘sandwich’ wijzerplaat met gaatjes voor de minuten en zelfs de datum is voorzien van Luminova. De prijs, 650 US Dollars, tenslotte maakt de Calligraph Duneshore tot een heel bijzonder horloge.

Het volgende artikel is geschreven door Phil Rodenbeck, oprichter en CEO Visitor Watch Co.:

Eerder dit jaar, een nieuw Amerikaans ‘microbrand’, Visitor Watch Co., presenteerde haar eerste horloge, de Calligraph Duneshore. Als je goed thuis bent in het steeds verder groeiende ‘microbrand’ segment, zal je waarschijnlijk een bepaald verwachtingspatroon hebben voor wat er hierna volgt.
Ongetwijfeld moet dit het zoveelste minimalistische, quartz aangedreven product zijn of een goedkope afleiding van een populair Rolex/Panerai/Omega model zonder enige originaliteit van zichzelf, ja toch? Ik zal je je vermoeidheid, er zijn immers zoveel van dit soort horloges op de markt, vergeven maar in dit geval zit je er helemaal naast. Originaliteit is het sleutelwoord van de Duneshore.

cadu1

Geïnspireerd door de duinen valt de kast van de Duneshore werkelijk nergens mee te vergelijken. Hij lijkt een beetje sculpturaal, organisch, mooi en brutaal gevat in een ontwerp. De afhangende zijden van de kast zijn abrupt geslepen in een ‘cushion’ vorm. Centraal duikt de ronde lunette op die de unieke wijzerplaat en de wijzers omvat. De ‘lugs’ voor de bandaanzet buigen af van de kast en hebben een rond uiteinde dat het verwisselen van de band eenvoudig maakt.

cadu6

Na het omkeren van het horloge valt direct de gebogen achterkant van de kast op met een flush gemonteerd saffierglas. De machinale bewerking van de achterkant is prachtig met de aanwezige curves en het saffierglas. Zelfs bij horloges die een veelvoud kosten zal je over het algemeen een vlakke oplossing vinden voor de achterkant. Deze vaststelling is illustratief voor de ‘no compromises’ benadering van het Duneshore ontwerp. Bovendien reflecteert deze aanpak de onvoorstelbare ‘value for money’ die je met de Duneshore krijgt. Ik weet niet zeker of er voor 650 US Dollars een meer exquise kast te koop is.

cadu2

Ook met de wijzerplaat zijn er geen compromissen gesloten wat met een blik op de geperforeerde minuten indexen direct duidelijk wordt. Ja, het klopt, dit is een 2-delige ‘sandwich’ wijzerplaat, een constructie waar alleen de minuten indexen gebruik van maken. Deze hadden gemakkelijk geprint kunnen worden op een enkelvoudige plaat en hadden er dan goed uitgezien. Voor de prijs hiervan zou ik zeker niet geklaagd hebben. Maar de geperforeerde stijl draagt bij aan de totale ‘premium feel’.

cadu3

Gepolijste en lichtgevende uur indexen zijn aangebracht op de bovenste schijf van de ‘sandwich’ wijzerplaat. Luminova is rijkelijk aanwezig, op de wijzers, uren, minuten, signatuur en datum. De verlichte datum is een opvallend detail en draagt bij aan de unieke positie van de Duneshore ten opzichte van een hele horde ‘microbrands’ die de Miyota 9015s gebruiken. Het is een gebruikelijk uurwerk maar ik weet van niemand anders die zo ver gaat dat hij een ‘custom’ rotor laat maken, gecombineerd met een ‘custom’ zwarte datumschijf met Luminova cijfers. Visitor heeft kosten noch moeite gespaard om haar eerste horloge te voorzien van allerlei subtiele en prachtige details.

cadu7

De Duneshore wordt geïntroduceerd in drie kleurvarianten – Beach, Blue Slate en Forest Ore – welke alle drie met verschillende banden besteld kunnen worden. Als je er zelf een wil hebben, haast je dan naar Visitor Watch Co. en pre-order via de webstore. Enig geduld is wel nodig want de verwachting is dat de leveringen zullen starten in augustus 2015 maar ik ben ervan overtuigd dat dit unieke horloge het wachten meer dan waard is. Visitor maakt in de eerste oplage slechts 300 Duneshore’s waarvan de meeste al besteld zijn. Het is nog onduidelijk wat de beschikbaarheid zal zijn nadat de eerste serie is uitverkocht. Veel ‘microbrands’ werken eveneens met producties van beperkte oplage en het lijkt er vaak op dat er een jaar of twee zit tussen de producties.
Kortom, de Duneshore is een uitzonderlijk uniek en prachtig stuk horlogetechniek en als je er door gegrepen bent zou ik niet te lang wachten met het plaatsen van je bestelling.

cadu

cadu4

cadu5

Jaap Bakker

januari 20th

16:45
Horlogemerken

Domino’s Pizza bellen, een Rolex bestellen
Door: admin

Natuurlijk is de titel van dit artikel niet letterlijk zo maar in de periode van de 1970s tot 1990s beloonde Domino’s Pizza haar managers die vier weken lang de beste resultaten haalden met een Rolex Air-King met het logo van Domino’s Pizza (DP) op de wijzerplaat. Dit alles onder de naam ‘Rolex Challenge’.

rolex dominos pizza logo
Detail opname van het DP logo op de wijzerplaat van een Air-King. De zwarte, omcirkelde ‘R’ betekent dat het logo een registered trademark is.

Er zijn verschillende versies van de Air-King met het DP logo uitgebracht waarvan hieronder een aantal voorbeelden. De laatste vijf tot tien jaar dat deze Rolex horloges zijn uitgebracht stond het logo op de band onder de ‘6 uur’ positie.

RDP dial logo recht
RDP logo gekanteld
RDP logo zw
RDP logo bracelet
RDP logo back

Met alle respect voor Domino’s Pizza maar het blijft een raadsel waarom Rolex er mee ingestemd heeft om voor deze firma een speciale versie van de Air-King te gaan maken. Bijvoorbeeld een Mercedes-Benz versie ligt veel meer voor de hand en dat er verschillende juweliershuizen met hun naam op de wijzerplaat zijn geweest is ook geen verrassing. Des te opvallender is het dat Rolex de wijzerplaten voor Domino’s Pizza ook zelf gemaakt heeft, daar waar b.v. juwelier Tiffany & Co hun naam er zelf op gezet hebben.

1665-Tiffany-jDonaty

In de loop der jaren heeft Rolex aan een zeer uiteenlopende groep bedrijven horloges verkocht met het ‘company logo’ op de wijzerplaat. Hieronder enkele voorbeelden van deze Rolex horloges en ten slotte een tweetal links naar artikelen met een uitgebreid overzicht van vaak toch opvallend te noemen horloges uit de fameuze Rolex fabriek.

coca cola logo dial
honda logo dial rolex awesome
Rolex Anheuser-Busch Logo 16233 datejust
rolex logo dial TIDE

Overzicht Rolex met bedrijfslogo’s

Artikel Rolex met bedrijfslogo’s

Jaap Bakker

december 23rd

16:58
Modellen

Johannes Calvijn: grondlegger van de Zwitserse horloge industrie
Door: admin

Johannes Calvijn

Johannes Calvijn

Johannes Calvijn(Jehan Cauvin) werd op 10 juli 1509 geboren als vierde van de zes kinderen van Gerard Cauvin en Jeanne Lefranc. Calvijn was een belangrijke Frans-Zwitserse christelijke theoloog tijdens de Reformatie en is de naamgever van een protestants-christelijke stroming, het calvinisme. Als reformator wordt Calvijn vaak in een adem genoemd met Maarten Luther die zijn 95 stellingen poneerde in 1517, toen Calvijn 8 jaar oud was.

Op de geboorteplek van Calvijn is nu het Musée Jean Calvin gevestigd. Van zijn geboortehuis is alleen nog het trappetje over.

Op de geboorteplek van Calvijn is nu het Musée Jean Calvin gevestigd. Van zijn geboortehuis is alleen nog het trappetje over.

Als kind bezocht Calvijn met zijn moeder het bedevaartsoord Ourscamp, enkele kilometers buiten Noyon. Hier kuste Calvijn een reliek van de heilige Anna.

Als kind bezocht Calvijn met zijn moeder het bedevaartsoord Ourscamp, enkele kilometers buiten Noyon. Hier kuste Calvijn een reliek van de heilige Anna.

Door een geschil met het kapittel kon Calvijn geen priester, de wens van zijn vader worden, maar ging hij rechten en letteren studeren waarna hij in 1532 doctor in het recht werd in Orleans. In hetzelfde jaar schreef hij als humanist zijn eerste boek, een commentaar op Seneca’s verhandeling ‘De clementia’ (over de zachtmoedigheid of goedertierenheid). Calvijn’s boek was een hulde aan Erasmus van Rotterdam die in 1529 een grote Seneca uitgave had laten verschijnen. Het boek van Calvijn was niet uitgesproken Bijbels.

In de kathedraal Notre Dame in Noyon had Calvijn tot 1534 een eigen altaar, gewijd aan La Gesine (de barende maagd). Een deel van de opbrengst, enkele mudden graan per jaar, was bedoeld om zijn opleiding te betalen.

In de kathedraal Notre Dame in Noyon had Calvijn tot 1534 een eigen altaar, gewijd aan La Gesine (de barende maagd). Een deel van de opbrengst, enkele mudden graan per jaar, was bedoeld om zijn opleiding te betalen.

In 1534 ging Calvijn definitief over tot de reformatie toen hij in de grotten van Saint-Benoit-la-Foret en Crotelles (nabij Poitiers) voor het eerst het avondmaal vierde. Hij vierde dit avondmaal met vluchtelingen.
Calvijn reisde in 1536 naar Genève waar de predikant Guillaume Farel zijn hulp in roep met het hervormen van de kerk. Beide wilden zij dat de Bijbel het leven van de burgers zou gaan beheersen maar dit stuitte op groot verzet van de libertijns gezinde bevolking. Uiteindelijk weigerde ook het bestuur van Genève in te gaan op hun eisen en na een geschil rond het avondmaal tijdens de paasdienst werd Calvijn verbannen uit de stad.

Calvijn Institutie

Calvijn Institutie

Echter, in 1540 zaten er een aantal Calvijn aanhangers in de gemeenteraad van Genève en na het onderhandelen over de voorwaarden keerde Calvijn in 1541 terug in Genève waar hij opnieuw predikant werd. Samen met zijn collega Pierre Viret startte Calvijn direct na zijn terugkomst met het opstellen van een nieuwe kerkorde. Complicerende factor hierbij was dat Genève overspoeld werd met Franse vluchtelingen wat veel onrust veroorzaakte bij de autochtone bevolking. In 1559 stichtte Calvijn in de stad een academie, de huidige Universiteit van Genève.

Universiteit van Genève

Universiteit van Genève

Calvijn was een verklaard aanhanger van de vijf sola’s van de reformatie. In de wijze waarop God met de mensen omging was hij overtuigd van de predestinatie of uitverkiezing. Daarmee werd uitgesloten dat zogenoemde ‘goede werken’ bij zouden kunnen dragen tot verzoening met God, de goddelijke rechtvaardiging lag reeds van te voren vast. Wel bleef ieder mens tijdens zijn leven verantwoordelijk voor zijn daden.
Op 27 mei 1564 overleed Calvijn in Genève.

De religieuze kaart van Europa in de 16e eeuw.

De religieuze kaart van Europa in de 16e eeuw.

In de Bibliotheque du Protestantisme Francais aan de Rue des Saints Peres worden werken van Calvijn bewaard. Boven de deur van de leeszaal staat de volgende tekst: "Post Tenebras Lux" ("Na de Duisternis het Licht").

In de Bibliotheque du Protestantisme Francais aan de Rue des Saints Peres worden werken van Calvijn bewaard. Boven de deur van de leeszaal staat de volgende tekst: “Post Tenebras Lux” (“Na de Duisternis het Licht”).

Dat de invloed van Calvijn reikte tot in Nederland blijkt uit dit document.  Het is een vuurwerkverbod voor de stad Leiden in 1735. Bij overtreding moest een boete betaald worden van 30 zilveren guldens, dit is nu ruim 1200 euro.

Dat de invloed van Calvijn reikte tot in Nederland blijkt uit dit document.
Het is een vuurwerkverbod voor de stad Leiden in 1735. Bij overtreding moest een boete betaald worden van 30 zilveren guldens, dit is nu ruim 1200 euro.

Calvijn staat bekend als iemand die zeer streng in de leer was en niet iemand die daar ook maar een duimbreed op toe zou geven. Toch zijn er wel voorbeelden waaruit blijkt dat hij toleranter kon zijn dan de reputatie die hij heeft.
Er is een aantal jaren geleden een brief geveild waarin het ging over iemand die zelfmoord had gepleegd en Calvijn reageerde daar zeer beminnelijk op. Een ander voorbeeld is het verhaal van Michael Servet. Deze had in 1553 anoniem het boek ‘Restitutio Christianismi’ gepubliceerd met kritiek op Calvijn en diens Insitutie. Calvijn had reeds aangekondigd hem om te laten brengen als hij de kans kreeg en toen Servet tijdens een kerkdienst (geleid door Calvijn!) werd herkend, werd hij direct in de boeien geslagen. Volgens de rechtbank was hij een ketter en werd veroordeeld tot de brandstapel. Ondanks zijn eerdere emoties heeft Calvijn vervolgens zijn uiterste best gedaan de straf om te zetten naar onthoofding, wat minder gruwelijk is (op 27 oktober 1553 werd Servet toch op de brandstapel om het leven gebracht). In de aanloop naar de executie is Calvijn nog een aantal malen bij Servet op bezoek geweest in de gevangenis.
Zo is er toch een genuanceerd beeld van Calvijn ontstaan.

Een van de gevolgen van het calvinisme was dat uiterlijke frivoliteiten verboden werden. Voor juweliers en goudsmeden zat er maar een ding op: horlogemaker worden. Horloges waren wel toegestaan omdat deze een duidelijke functie hadden. Er waren nogal wat mensen die in de zomer het land bewerkten en gedurende de winter horloges of onderdelen hiervoor maakten.
Calvijn’s strengheid en de geboorte van de Zwitserse horloge industrie

In 2009 was het Calvijnjaar en horlogefabrikant Andersen heeft toen een Johannes Calvijn horloge uitgebracht.

Calvijn Andersen dial
andersen-geneve_montre-a-tact-calvin=back

Grappig detail is nog dat Andersen ook verscheidene horloges heeft gemaakt onder de naam ‘Eros’ en het is zeer de vraag of Calvijn de afbeeldingen op deze wijzerplaten had kunnen waarderen.

Johannes Calvijn

Johannes Calvijn

Jaap Bakker

november 24th

16:42
Horlogemerken

Personen

Zenith: like a rolling stone
Door: admin

Op 1 juni 2014 maakten Jean-Claude Biver, directeur van de LVMH Group Watch Division, en Tom Bennett, CEO van Bravado (Universal Music Group’s global music merchandising division) tegelijk met het optreden van de Rolling Stones in het Letziground stadion in Zurich bekend dat de rockband en Zenith een samenwerkingsverband zijn aangegaan. De special-edition El Primero Chronomaster 1969 wordt in een serie van 250 stuks gemaakt als eerbetoon aan de “14 On Fire” wereldtournee van de Stones.

static.squarespace.com
Vlnr: Ronnie Wood, Mick Jagger, Jean-Claude Biver, Keith Richards, Biver’s zoon, Charlie Watts

Het horloge waar het om gaat is een speciale Zenith Rolling Stones El Primero Chronomaster 1969 met het automatische El Primero Caliber 4061.
Historisch heel interessant is dat er in 1969 een grote strijd gaande was tussen de volgende horlogemerken om als eerste een automatische chronograaf op de markt te brengen:Dubois Depraz/Heuer-Leonidas/Breitling, Zenith en Seiko
Zenith heeft altijd volgehouden dat zij de eerste waren omdat ze op 10 januari 1969 een, weliswaar kleine, persconferentie hebben gehouden en hun uurwerk ook ‘El Primero’, ‘de eerste’ hebben genoemd. Algemeen wordt echter aangenomen dat het consortium van Heuer en Breitling met persconferenties over hun Kaliber 11 op 3 maart 1969 en de daaropvolgende tentoonstelling op de Basel Fair in april de eerste waren.

Zenith-El-Primero-Chronomaster-1969-Tribute-To-The-Rolling-Stones-5
zenith_image.3849973
Zenith-El-Primero-Chronomaster-1969-Tribute-To-The-Rolling-Stones-3
251956_10151006847133287_60275449_n
Het logo van de Stones, dat officieel ‘Tongue and Lip Design’ heet, is een van de bekendste logo’s ter wereld en is in 1970 ontworpen door John Pasche.

johnpasche_photo
John Pasche

Voor de speciale versie van de Zenith El Primero Chronomaster 1969 voor de Rolling Stones, zijn er talloze horloges uitgebracht met het ´Tongue and Lip Design´ logo
op de wijzerplaat.
Twee hiervan springen er uit:

Seiko Galante Rolling Stones 50th Anniversary limited edition SBLL017

Seiko Galante Rolling Stones uit 2012, gemaakt voor het 50 jarig bestaan van de band

1584_1582_rolex_oysterdate_rolling_stones_ref_6694_circa_1960_1584

Rolex Oysterdate Rolling Stones ref 6694 uit de 70er jaren
Rolex Oysterdate Rolling Stones (Fr)

Iets wat maar weinig mensen weten is dat´Mick Jagger is a Heuer guy!´. Door de jaren heen heeft hij ettelijke Autavia´s en Carrera´s versleten.
Ronnie Wood heeft een wel heel speciale band met Rolex. Zijn drugsgebruik was jarenlang zo heftig dat hij al zijn geld spendeerde aan verdovende middelen. Op een gegeven moment was het zo erg dat zijn echtgenote en hij het schoolgeld van de kinderen niet meer konden betalen en dat hij moest gaan bedelen bij de overige bandleden. Zijn vrouw zegt hierover het volgende:
“Ronnie had no concept of money. Bill Wyman recently told me about the time Ronnie went to the guys in the band to ask for a loan, as we couldn’t pay the children’s school fees. After pocketing the cash he went straight out and bought himself a Rolex.”

Twee interessante artikelen over de Zenith die is uitgebracht ter ere van de Rolling Stones:
ForbesLife
Worldtempus

Voor de muziek liefhebber tenslotte het volledige album ‘Sticky Fingers’ van de Rolling Stones:
Sticky Fingers

Jaap Bakker

november 11th

16:47
Horlogemerken

Personen

Breguet Classique Chronometrie Ref. 7727: 10Hz, silicone en magnetisme
Door: admin

Breguet maakt adembenemend mooie horloges. Het merk heeft in de afwerking van kast, wijzerplaat en uurwerk een zelden geziene hoge standaard en een prachtige combinatie van oude technieken (het zogenaamde guillocheren) en creativiteit. Enkele voorbeelden hiervan:

bc:Breguet_MG_2573
bc:heritage chronograph
bc:prix_du_public_breguet_tradition_breguet_7067_gmt

Een van de speerpunten van Breguet, zo heeft CEO Marc Hayek aangegeven, is het verder vergroten van de precisie van de mechanische tijdwaarneming.

bc:Breguet-Classique-7727 wp

De Classique Chronométrie Reference 7727 heeft drie kenmerken die ontworpen zijn om dit te bewerkstelligen:

1. Het balanswiel heeft een tikgetal van 72.000 bph oftewel 10 Hz. Breguet heeft dit uurwerk in 2010 geïntroduceerd in de Type XXII chronograaf.
In zijn algemeenheid is het zo dat een hoger tikgetal minder beïnvloed wordt door invloeden van buitenaf (schokken, bewegingen van de pols) maar dat de gangreserve lager is. De 7727 heeft twee veertonnen om dit te ondervangen en de gangreserve bedraagt een nette 60 uur.
2. De balansveer, anker en ankerwiel zijn lichtgewicht en non-magnetisch door ze van silicone te fabriceren. De speciaal voor de 7727 ontworpen balansveer levert volgens Breguet “unequalled isochronism”.
3. De as van het balanswiel bevindt zich tussen twee endstones die voorzien zijn van krachtige micro-magneten. Op deze wijze is de frictie tussen beide gereduceerd tot nul.
Deze constructiewijze levert indrukwekkende resultaten op. Waar de amplitude van het balanswiel tussen de horizontale en verticale positie bij de meeste uurwerken >40 graden varieert, is dit bij de 7727 slechts ongeveer 3 graden. Het ultieme doel is om de gangafwijkingen in de zes posities te beperken tot -1/+1 maar -1/+2 zou ook aanvaardbaar zijn.
Over het feit dat de balanswielas in feite ‘floating free’ is tussen de twee endstones zegt Breguet het volgende:

“As one of the magnets is stronger than the other, one end of the balance shaft is kept in permanent contact with its ruby endstone. Magnetic induction generates a magnetic flux through the balance shaft, developing a force that acts with the gyroscopic inertia affecting the balance shaft. If a blow shifts the pivot out of position, the magnetic attraction pulling it back increases with the extent of the pivot’s lateral displacement. The shaft thus returns automatically to its position, restoring the maximum magnetic flux.”

De volgende link geeft een uitgebreide toelichting op het kloppende hart van de 7727: Technische toelichting kaliber 574DR

Breguet zelf heeft een fantastische beschrijving van de 7727 op de site staan:Chronométrie-10Hz

De wijzerplaat is van 18k goud en met behulp van de guilloche machine zijn er zes verschillende patronen op de wijzerplaat aangebracht. De puntjes die de uren aangeven zijn licht verhoogd en er zit diepte in de hele wijzerplaat. De uren en minuten wijzers zijn in ‘pomme’ stijl en geblauwd. Geen van de zes wijzers op de wijzerplaat zijn hetzelfde en wat het meest opvalt is een klein wijzertje op de ‘1’ positie. Dit wijzertje van silicone maakt een omwenteling iedere 10e van een seconde. Op de ‘2’ zit de driehoekige ‘para-chute’, een uitvinding van Abraham Louis Breguet om schokken tegen het uurwerk op te vangen.
Aan de achterkant van het horloge, met zicht op het briljante uurwerk, valt de enorme snelheid waarmee het balanswiel met de twee balansveren (werken in tegengestelde richting) in beweging is het meest op.

bc:Breguet-Classique-7727 detail wp
bc:Breguet-Classique-7727 movement
bc:Breguet-Classique-7727 wrist

Het is fantastisch dat Breguet, een merk dat er bij de eerste, oppervlakkige kennismaking traditioneel en haast terughoudend uitziet, met technologische doorbraken zoals beschreven in dit artikel op de markt komt. Het merk blijft de naam van een van de grootste horlogemakers ooit meer dan eer aan doen.

Jaap Bakker

november 2nd

17:33
Horlogemerken

Rolex Deepsea D-Blue Dial: verrassend nieuws
Door: admin

Op 4 augustus 2014 kondigde Rolex plotseling een nieuwe versie van de Sea-Dweller Deepsea aan.

db:dial 3:4 h2o Rolex-Deepsea-Sea-Dweller-D-Blue-Dial-31
db:watch + tags Rolex-Deepsea-D-Blue-116660-watch-4
db:rolex-deepsea-d-blue dial 3:4 h2o

Er waren drie zaken die direct opvielen bij deze introductie door Rolex:

1. Rolex kondigt normaliter al het nieuws dat ze hebben aan op Baselworld in het voorjaar. Bovendien werd het bericht online naar buiten gebracht.
2. De Deepsea D-Blue heeft een wijzerplaat die van blauw overloopt in zwart (Rolex zegt hier het volgende over: “..reminiscent of the ocean’s twilight zone, where the last trickle of light from the surface disappears into the abyss.”). Rolex heeft nog nooit een dergelijke wijzerplaat gemaakt.
3. Het woord ‘Deepsea’ is op de wijzerplaat aangebracht in een kleur groen die rechtstreeks verwijst naar de Deepsea Challenger, het vaartuig waarmee regisseur James Cameron in 2012 afgedaald is in de Mariana trog (daarover zo meer).

Hoewel er op internet nog enigszins over gediscussieerd wordt heeft het er alles van weg dat Rolex voor het eerst een horloge heeft gemaakt dat een rechtstreekse verwijzing is naar een persoon (James Cameron).
Eveneens in augustus 2014 trad de nieuwe CEO van Rolex aan, Mr. Jean-Frederic Dufour. Verzamelaars speculeerden er direct over of het verschijnen van de D-Blue reeds te maken had met de benoeming van Dufour. Dufour komt van Zenith dat meer bekendstaat om zijn limited edition horloges. Kijkend naar de normale tijdbalk voor product ontwikkeling en de lancering van een nieuw model lijkt het niet waarschijnlijk dat dit reeds de eerste invloed van Dufour is geweest.
Mr. Dufour komt van Zenith (onderdeel van de LVMH groep) waar hij sinds 2009 CEO was. Hij heeft bij Zenith een lijn ingezet waardoor het merk zijn flair volledig terug heeft en hij was degene die ontdekte dat Zenith de rechten bezit op de naam ‘Pilot’ wat geleid heeft tot een nieuwe lijn van pilotenhorloges.
Onderstaand enkele interessante artikelen over Rolex en de aanstelling van Jean-Frederic Dufour:
ft.com
monochrome-watches.com
ablogtowatch.com
en.worldtempus.com

De specificaties van de nieuwe D-Blue zijn dezelfde als van de reeds bestaande Deepsea en ook het ref.nr. 116660 en het kaliber 3135 zijn niet gewijzigd. Kijk voor alle specificaties op Rolex.com:
Specificaties Rolex Deepsea

db:case exploded

db:comex tank
Voor het testen van de waterdichtheid van de Deepsea heeft Rolex samen met het Franse duikbedrijf Comex een speciale testtank ontwikkeld. Rolex werkt al tientallen jaren samen met Comex en Submariners met ‘Comex’ op de wijzerplaat behoren tot de meest gezochte Rolex horloges onder verzamelaars (zie bijvoorbeeld artikel:Een Rolex Submariner ref 5514: zowel Comex als militair?

De Deepsea D-Blue heeft een zeer interessante voorgeschiedenis. De directe aanleiding is de afdaling van regisseur James Cameron in de Mariana trog in 2012. De Mariana trog is het diepste punt onder de zeespiegel, gelegen op 36.000 feet (ruim 10 kilometer).
Cameron was echter niet de eerste die deze gevaarlijke en fascinerende missie ondernam. In 1960 waren Jacques Piccard en Lt. Don Walsh reeds afgedaald naar de bodem van de trog. Hoewel ze op een diepte van 30.000 feet een luid gekraak hoorden hebben ze doorgezet en belandden ze uiteindelijk in wat Walsh omschreef als ‘being in a big bowl of milk’. Na 20 minuten begonnen er scheuren te ontstaan in de ruiten van hun bathyscape Trieste en besloten ze dat het welletjes was. De terugkeer naar boven liep verder probleemloos.
Voor het hele verhaal van Piccard en Walsh lees artikel:
Jacques Piccard: 36.000 feet de Mariana trog in

db:deepsea challenge + 1960 Deep Sea Special
Voor de missie van Piccard en Walsh in 1960 had Rolex de Deep Sea Special (links op de foto) ontwikkeld die bevestigd was aan de buitenkant van de bathyscape Trieste en voor de onderneming van James Cameron zat een speciale Deepsea Challenge aan een arm van zijn capsule vastgemaakt. Beide horloges doorstonden de gigantische druk op deze diepte probleemloos.

db:deepsea challenge 12000m

In zekere zin kunnen verzamelaars de D-Blue zien als een troost voor het feit dat Rolex de massieve Deepsea Challenge die ontwikkeld was voor de missie van James Cameron en die waterdicht is tot 12.000m nooit op de markt heeft gebracht. Met een waterdichtheid die meer dan drie keer de 3.900m van de Deepsea bedraagt ziet de Deepsea Challenge er evenwel uit als een supergrote versie van de standaard Deepsea. Rolex had slechts 5 weken (!) de tijd om dit model te ontwikkelen en ze hebben er maar 5 of 6 van gefabriceerd.

Over de missie van regisseur James Cameron in de Mariana trog kunt u het volgende artikel lezen:
James Cameron in de DEEPSEA CHALLENGE 2012

Ter afsluiting van dit artikel een link naar een interview in Australië met James Cameron over zijn documentaire Deepsea Challenge 3D en de rol van Rolex hierbij:
Interview regisseur James Cameron

Jaap Bakker

oktober 13th

16:05
Modellen

Personen

Swatch Sistem51: ‘a piece of art’
Door: admin

s51:dial pols
s51:dial 3:4 pols

Na tweeënhalve maand geleden een artikel over de Swatch Sistem51 geschreven te hebben (lees: Swatch Sistem51: mechanische vernieuwing), heb ik hem nu eindelijk om mijn pols!
Swatch biedt de volgende Sistem51 modellen aan:

s51:sblack
Sistem Black
s51:sred
Sistem Red
s51:sblue
Sistem Blue
s51:swhite
Sistem White

De S51 zit meteen goed, met een comfortabele silicone band en na een korte gewenningsperiode aan het ontwerp van de wijzerplaat ben ik helemaal verkocht. De verwijzing van dit ontwerp naar Copernicus draagt hier mede aan bij.
Een studie van de doorzichtige achterzijde maakt je er direct weer bewust van wat een technisch hoogstandje dit uurwerk is en dat voor deze prijs (gemiddeld ongeveer 130 euro). Volledig door machines in elkaar gezet en afgesteld, een gangafwijking van -7/+7 sec. per dag (voor chronometers is dit -4/+6) en als metaal is de legering ARCAP gebruikt dat normaliter in veel duurdere horloges zit. De S51 is onderhoudsvrij wat overigens ook moet want de kast is hermetisch afgesloten.

Hieronder volgt een bonte verzameling foto’s van de S51 in verschillende settings met tevens een stukje kunstgeschiedenis.

s51:wtt dial
s51:wtt back
Charles W. Bartlett, Waiting the Tide (ets/waterverf)

s51:cb Charles_W._Bartlett_-_watercolor_self-portrait,_1933,_private_collection
‘Self Portrait’, 1933

Charles W. Bartlett werd in 1860 geboren in Bridport, Dorset, UK en is in 1940 overleden op Hawaii.
Bartlett studeerde metallurgie en heeft enkele jaren op dat gebied gewerkt. Op zijn 23e meldde hij zich aan bij de Royal Academy in Londen waar hij onderwezen werd in schilderen en etsen. Na drie jaar Londen studeerde hij nog enige tijd bij de privé school Academie Julian in Parijs.
Terug in Engeland in 1889 trouwde hij met Emily Tate maar zij en hun zoon kwamen om bij de geboorte. Bartlett ging vervolgens rondreizen in Europa waar hij enkele productieve jaren heeft gehad in Nederland, Bretagne en Venetië samen met vriend en mede-artiest Frank Brangwyn (1867-1956). Men gaat er vanuit dat Brangwyn Bartlett op het spoor van de Japanse prenten heeft gezet. Bartlett heeft een aantal van zijn belangrijkste werken gemaakt op het Europese continent, in het bijzonder de studies van boeren met een rijkelijk kleur gebruik.
Bartlett maakte meerdere reizen naar Bretagne en Nederland met de Hollandse schilder Nico Wilhelm Jungmann. Jungmann zette Bartlett op het spoor van een reeks schilderijen van boeren waarbij de nadruk lag op het simpele lijnenspel.

s51:cb Gatekeeper Charles W. Bartlett
‘Gatekeeper’

s51:cb Holsteins, Edam
‘Holsteins, Edam’ (‘Feeding the cows’), 1912

s51:cb Mother_and_Child_Volendam_drypoint_with_hand-applied_watercolor_by_Charles_W._Bartlett
‘Mother and Child, Volendam’

s51:cb Reading Aloud Charles W. Bartlett
‘Reading Aloud’, 1892

s51:cb Scythe Menders, Holland Charles W. Bartlett
‘Scythe Menders, Holland’, 1912

In 1913, met de financiële ondersteuning van zijn echtgenote’s gegoede familie, reisden de Bartletts naar Brits-India, Ceylon, Indonesië, China en Japan. In Japan in 1915 ontmoette Bartlett de houtblok prent uitgever Watanabe Shozaburo (1885-1962) die van grote invloed was op de Japanse kunst in het begin van de 20e eeuw (shin-hanga). In 1916 publiceerde Watanabe 21 houtblok prenten van Bartlett’s ontwerpen, waaronder 6 prenten van Japanse landschappen.
In 1917 verlieten Bartlett en zijn vrouw Japan om naar Engeland terug te keren maar een tussenstop op Hawaii bleek permanent te zijn en op 16 april 1940 overleed Charles Bartlett op Hawaii.

s51:cb 'Prayers_at_Sunset,_Udaipur,_India',_woodblock_print_by_Charles_W._Bartlett,_1919,_Honolulu_Academy_of_Arts
‘Prayers at Sunset, Udaipur, India’, 1919

s51:cb catch a wave
‘Catch a Wave’

s51:cb Charles_W_Bartlett's_watercolor_and_ink_'Hana_Maui_Coast',_1920
‘Hana Maui Coast’, 1920

s51:cb Charles_W._Bartlett_-_Color_woodblock_print,_Charles_W._Bartlett._Amritsar._Woodcut,_1916.
‘Amritsar’, 1916

s51:1030 back
s51:bb back1
s51:bb dial
s51:c59 back1
s51:c59 dial
s51:cc back
s51:cc dial
s51:dl back2
s51:dl front
s51:f1 back1
s51:f1 dial
s51:f1 dial dwars
s51:fk dial3
s51:fk dial2
s51:fk back
s51:fk back2

s51:eb back
s51:eb dial1
‘Uitzicht vanaf de Boompjes’, 2012. Kunstenaar:Egbert Bakker

s51:cw 'Touwtjespringers,1955'
Co Westerik in 1955 naast zijn werk ‘Touwtjespringers’

Co Westerik heeft een serie schilderijen gemaakt met de titel ‘Afdaling op klaarlichte dag’ en de dichter Rutger Kopland heeft bij ieder werk een gedicht geschreven. Onderstaand schilderij en gedicht zijn ‘Afdaling op klaarlichte dag 2’.

s51:cw back

s51:cw dial1

Je ziet hoe het gebeurt
het is klaarlichte dag – en het gebeurt
voor je ogen zie je hoe de lichamen
van een man en een vrouw
samen levend afdalen in de aarde.

Het is heel licht, het is van dat hevige
lente-licht waarin je weer even ziet: ja dit
dit was het landschap
hemel en aarde knotwilg gras.

Lichamen, denk ik, als je mijn de lichamen zijn
van haar en mij
waar heb jullie ons gevonden
waar breng jullie ons heen
waar laten jullie ond gaan

en hoe moet het zijn zonder jullie,
hoe lang, hoe diep, hoe alleen.

Jaap Bakker

september 29th

17:23
Horlogemerken

Girard-Perregaux en IBM: een kwestie van energie
Door: admin

gp:constant escapement L.M. dial 3:4
Girard-Perregaux Constant Escapement

ibm:TrueNorth NSS
IBM TrueNorth Neurosynaptic System

In dit artikel zal het gaan over twee totaal verschillende voorwerpen maar die allebei (mede) ontworpen zijn met het oog op energie.
De een is een horloge waarbij er gezorgd is voor een constante aanvoer van energie voor het balanswiel en de ander is een computerchip waarbij het energieverbruik zo laag mogelijk is gehouden.

Laten we eerst eens naar het horloge, de Girard-Perregaux Constant Escapement, gaan kijken.
Een standaard Swiss lever escapement werkt prima als de hoofdveer helemaal is opgewonden. Echter naarmate deze veer verder en verder afwindt neemt het koppel dat ze levert aan het balanswiel af en zal de amplitude van de balans afnemen waardoor de nauwkeurigheid daalt.
Het hierboven beschreven probleem is al zo oud als het horloge maken zelf. In de 15e eeuw werd er al een systeem genaamd ‘fusee and stackfreed’ gebruikt, waarschijnlijk een Duitse vinding. In 1798 werd er door Abraham Louis Breguet een patent aangevraagd voor een constant force escapement en de Engelse horlogemaker Charles Haley werd in 1796 een patent toegewezen.

gp:h4 marine chr.
H4 Marine Chronometer, John Harrison

Een andere constant force constructie wordt ‘remontoire d’egalite’ genoemd en deze werkt als volgt:
Op de as van een van de wielen van de tandwiel trein is een spiraalvormige veer geplaatst die periodiek wordt opgewonden door de hoofdveer. De eerste veer-aangedreven remontoire d’egalite werd ontwikkeld door John Harrison en hij gebruikte deze in zijn H4 Marine Chronometer in 1761; deze wordt iedere 7 1/2 minuut heropgewonden door de hoofdveer.
Het cruciale verschil tussen deze twee vormen van constant force is dat de een zijn energie rechtstreeks levert aan de balans terwijl de ander onderdeel is van de trein der tandwielen.

Hoewel het constant force escapement in theorie superieur is aan de bekende constructies voor het maken van een uurwerk heeft het na bovengenoemde experimenten nooit verder doorgezet. Het was te ingewikkeld en complex om toe te passen in een serie van horloges en leek voorbestemd om een, weliswaar fascinerende, voetnoot te worden in de geschiedenis van horloges.
Totdat, op een dag in 1996, een horlogemaker van Rolex een idee had. Zijn naam was Nicolas Dehon en het idee ontstond terwijl hij in de trein met zijn kaartje zat te spelen. Hij duwde het kaartje, vastgehouden tussen duim en wijsvinger, heen en weer en bedacht dat er op deze manier een voorspelbare puls van energie ontstond. Als het stukje karton tussen zijn vingers getransformeerd kon worden naar een bron van energie voor de balans in een uurwerk dan zou dit wel eens de oplossing kunnen zijn voor het constant force vraagstuk.
Dehon en Rolex slaagden er in een prototype te bouwen, er werd zelfs in 1999 een patent gelegd op hun constant force escapement, maar het ontwerp was zijn tijd vooruit. De materialen die nodig waren om een betrouwbare en effectieve versie te bouwen waren domweg nog niet voorhanden.

gp:GPConstantEscapement escap
gp:detail blate spring Girard-Perregaux-Constant-Escapement-700x476
Constant Escapement en detail van de blade spring

In 2008 was Dehon bij Girard-Perregaux komen aankloppen met zijn idee voor de constant force escapement en Stephane Oes, R&D ingenieur bij G-P, omarmde het met groot enthousiasme. De sleutel voor het uiteindelijke succes was het gebruik van silicone, een hard en metaalmoeheid resistent materiaal, dat steeds meer gebruikt werd door horloge fabrikanten (m.n. voor de balansveren). Het prototype uit 1999 bevatte een legering van twee metalen wat de doodsteek betekende voor het project.
Zoals op bovenstaande foto te zien is gebruikt de 2008 G-P versie een frame uit een stuk, een ‘lever’ en een blade spring gemaakt van silicone door middel van fotolithografie.

gp:constant_escapement_sketch

Bij de slingerbeweging van de balans komt het in aanraking met een kleine vork die is vastgemaakt aan de impuls hefboom. Bij deze beweging zorgt het er voor dat de blade spring van de ene S-vorm omklapt in de andere. Op deze wijze wordt er energie afgegeven aan de balans. Zodra de balans vrij is van de impuls hefboom zal een van de gebogen zijden van een van de escape wheels contact maken met een jewel op de impuls hefboom en de bocht begint S-bocht terug te duwen naar zijn eerdere vorm; maar voor hij daadwerkelijk kan terugklappen komt de hefboom tot stilstand doordat een van zijn locking jewels contact maakt met een van de tanden van het escape wheel. De blade spring staat nu op scherp en is klaar om om te klappen in zijn tegenovergestelde configuratie doordat de impuls jewel de hefboom activeert.

gp:escape wheel
Escape wheel, showing the sliding inclines for re-arming the blade spring, ending in locking teeth

Waar in een gewoon horloge het escape wheel de energie direct doorgeeft aan de balans via de hefboom, is het doel van de twee escape wheels in de Constant Escapement om de S-vormige blade spring in een configuratie te krijgen waarbij de balans de minste energie nodig heeft om hem vrij te zetten terwijl er tegelijkertijd voldoende energie moet worden afgegeven om de balans in de juiste gang te houden. Zo wordt de blade spring bewogen van een stabiele vorm naar een semi-stabiele vorm die energie nodig heeft van de tandwiel trein en wordt de blade spring op ‘scherp’ gezet. Beide escape wheels, roterend in tegengestelde richting, worden aangedreven door het vijfde wiel van de trein. De escape wheels en hefboom zijn van puur nikkel en de vork van de impuls hefboom is van silicone. Opvallend is nog dat de impuls in twee richtingen wordt gegeven, dit in tegenstelling tot eerdere ontwerpen van andere horlogemakers- bijvoorbeeld Breguet-die allemaal een richting hanteerden.

gp:constant escapement L.M. front
gp:constant_escapement_movement
gp:GPConstantEscapement drawing

De Girard-Perregaux Constant Escapement huist in een prachtige witgouden kast van 48 x 14mm waarbij het blauwgekleurde frame van het escapement en de escape wheels in het onderste gedeelte van de open wijzerplaat de show stelen. Het bovenste deel bevat een ingetogen uren en minuten teller en er is een centrale secondewijzer met een rood uiteinde.
De gangreserve bedraagt 7 dagen en is af te lezen op een horizontale wijzer. G-P heeft bewust gekozen voor deze uitzonderlijk lange gangreserve en eveneens voor het feit dat het uurwerk met de hand wordt opgewonden om te laten zien dat de power curve gedurende de hele periode vlak blijft. Met een verwijzing van het roemrijke verleden van G-P hebben de bruggen in de Constant Escapement dezelfde dubbele pijlvorm als deze in de Three Golden Bridges tourbillon.

gp:back Girard-Perregaux-Constant-Escapement
gp:front Girard-Perregaux-Constant-Escapement-LM-front-300x200

De eerste metingen van het Constant Escapement uurwerk geven aan dat er een indrukwekkende dagelijkse variabiliteit is van 2 seconden gedurende de gangreserve van het horloge met consistente amplitudes van de balans die zweven tussen 200-225 graden.
Voor Baselworld 2014 had Girard-Perregaux, volgens haar CEO Michele Sofisti, 10 exemplaren van dit horloge gemaakt met een vraagprijs van $100.000.

De constructie van een werkelijke constant force escapement dat betrouwbaar loopt, robuust genoeg is voor een draagbaar uurwerk en in series geproduceerd kan worden, is een prestatie die horlogemakers eeuwen lang zonder succes hebben nagestreefd. Er kan dan ook zonder meer gezegd worden dat Girard-Perregaux, door de briljante inval van Nicolas Dehon met het treinkaartje uiteindelijk te vertalen naar de Constant Escapement, geschiedenis heeft geschreven in de horlogewereld. De toch al omstreden functie van de tourbillon wordt door de vinding van G-P nog verder naar de achtergrond verdreven.

ibm:grafiek power+clock freq.
Grafiek geeft de verhouding weer tussen de Clock Frequency (neuron firing speed) in Hz en de Power Density in W/cm2

De afgelopen 6 jaar is IBM bezig geweest met de ontwikkeling van een hersen-geïnspireerde processor (neuromorphic engineering). Recentelijk heeft IBM de TrueNorth geïntroduceerd, een processor met 1 miljoen brain-inspired neurons. De chip gebruikt maar 70 milliwatt en kan 46 miljard synaptische acties per seconde per watt uitvoeren. Dit zijn getallen die vele malen lager liggen dan deze van conventionele, von Neumann computers en in de buurt komen van het energieverbruik van de hersenen.
Het brein heeft een Clock Frequency die ligt in tientallen Hz en een Power Density van ± 20 watt (total power consumption). Een moderne silicone chip heeft duizenden of miljoenen keer meer energie nodig als de hersenen voor dezelfde taak. Dit alles is goed te zien in bovenstaande grafiek.
Een experiment met een bestaande supercomputer waarbij de 100 triljoen synapsen uit het menselijk brein werden gesimuleerd leidde tot een resultaat waarbij de computer 1500 keer langzamer was dan real-time; een hypothetische computer die de simulatie in real-time zou kunnen draaien, zou 12 GW nodig hebben terwijl het brein slechts 20 W verbruikt.
Echter TrueNorth is niet enkel vanwege zijn lage energieverbruik ontwikkeld. Minstens zo belangrijk zijn de brain-inspired eigenschappen op het gebied van het uitvoeren van taken en het kunnen aanleren van allerlei zaken.

ibm:dmodha
Dharmendra Modha, IBM Fellow en projectleider TrueNorth

Laten we bij het begin beginnen. De hedendaagse computers kunnen teruggevoerd worden op de mechanische calculator die Blaise Pascal uitvond in 1642. Het moderne tijdperk van de computers begon met introductie van de ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer) op 15 februari 1946. De ontwikkeling van de transistor in 1948 maakte de creatie mogelijk van geïntegreerde circuits in 1958 en dit leidde tot de eerste microprocessor in 1971. Sinds die tijd is de Clock Frequency van de microprocessors met een factor 1000 toegenomen.
Zonder afbreuk te willen doen aan deze opvallende evolutie, is het zo dat deze zich ontwikkeld heeft in een richting die diametraal tegenovergesteld is aan deze van het computer paradigma van het brein. De consequentie hiervan is dat moderne microprocessors 8 orders van grootte sneller (in termen van Clock Frequency) en 4 orders van grootte heter (in termen van energie per eenheid corticaal gebied) dan de hersenen.

Wat verklaart deze discrepantie tussen het brein en de computer?
Hierbij zijn er twee factoren: technologie en architectuur. In tegenstelling tot de huidige anorganische silicone technologie gebruikt het brein biofysische, biochemische en organische bouwstenen. Nieuwe nanotechnologieën trachten dit probleem te ondervangen.
Bij de ontwikkeling van TrueNorth heeft IBM gekozen voor de tweede invalshoek, de architectuur. Het doel hierbij was om het product van energie, oppervlakte en vertraging te minimaliseren.
TrueNorth heeft een non-von Neumann architectuur wat betekent dat hij een parallelle, gedistribueerde, modulaire, schaalbare, fout-tolerante en flexibele architectuur heeft die berekeningen, communicatie en geheugen integreert en die geen clock heeft.

ibm:brain_banner

Het lineaire karakter van de huidige von Neumann computers is ideaal voor het kraken van zeer complexe wiskundige vergelijkingen, dit kunnen zij veel sneller dan het brein. Voorbeelden hiervan zijn het simuleren van weerpatronen of het berekenen van alle gravitatie vectoren bij de landing van een voertuig op Mars.
Wat zij echter totaal niet kunnen en het brein wel is bijvoorbeeld het herkennen van een stem in een menigte of het kiezen van een wijn bij het diner. Hier komt hersenvormig parallellisme om de hoek kijken en TrueNorth heeft deze eigenschap, reeds langer bekend, tot ongekende hoogte verheven. De processor simuleert een brein met 1 miljoen neuronen en 256 miljoen synapsen, ongeveer de ‘kraak kracht’ van een bij of een kakkerlak, aangedreven door een on-chip netwerk van 4096 neurosynaptische kernen. In totaal is dit een 5,4 miljard transistor processor, de grootste chip die IBM tot nu toe heeft gefabriceerd, maar een die slechts 70 milliwatt energie verbruikt gedurende realtime processen; vier orders van grootte minder dan de conventionele chips van vandaag. De chip kan 46 miljard synaptische operaties uitvoeren per seconde, per watt.

ibm:synapse_scale_numbers

Over de mogelijke toepassingen van TrueNorth zegt IBM Fellow Modha het volgende:
“The architecture can solve a wide class of problems from vision, audition, and multi-sensory fusion, and has the potential to revolutionize the computer industry by integrating brain-like capability into devices where computation is constrained by power and speed.”

ibm:IBMSyNAPSE_sketch le:ri brain
Linker hersenhelft is vergelijkbaar met von Neumann computers en de rechter helft met True North

ibm:synapse_clock_graphic

ibm:neurosynaptic-chip-truenorth-diagram
ibm:new_architecture graphic

Werking TrueNorth op axonaal niveau

Concluderend kan gezegd worden dat Girard-Perregaux en IBM beide geschiedenis geschreven hebben met hun respectievelijke vindingen. De eerste op horlogegebied met de Constant Escapement en de tweede op het gebied van de computers met de TrueNorth.
Ik hoop van ganser harte dat er nog vele briljante geesten zullen opstaan om ons deelgenoot te maken van vindingen die voorheen onmogelijk leken. Laat dat brein maar kraken!

Jaap Bakker

augustus 28th

16:26
Horlogemerken

Techniek